Mekanik tesisat metraj cetveli, bir projedeki boru, kanal, vana, pompa, radyatör, klima santrali ve benzeri tüm tesisat elemanlarının ölçülerek liste hâline getirilmesidir. Bu cetvel; keşif özetinin, yaklaşık maliyetin, ihale dosyasının ve hakedişlerin ortak zeminini oluşturur. Bu nedenle hazırlık aşamasındaki küçük bir eksik, projenin ilerleyen aşamalarında mutlaka karşımıza çıkar.
Önce projeyi ve mahal listesini tanıyın
Metraj, çizim okumakla başlar. Mimari planlar, mahal listesi ve tesisat projeleri yan yana konmadan ölçü almaya başlamak, sonradan yapılan düzeltmelerin en büyük sebebidir. Kat yükseklikleri, asma tavan kotları, şaft konumları ve duvar tipleri boru ile kanal güzergâhlarını doğrudan etkiler. Bu bilgiler netleşmeden alınan ölçüler, kâğıt üzerinde tutarlı görünse de sahada beklenen karşılığı vermez.
Ayrıca metrajın hangi proje revizyonuna göre alındığı mutlaka not edilmelidir. Revizyon numarası ve tarihi belirsiz kalan bir cetvel, ilerleyen aşamalarda ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözmeyi zorlaştırır.
Disiplinleri ayrı ayrı ele alın
Mekanik tesisat tek bir kalem değildir. Sıhhi tesisat, ısıtma, havalandırma, yangın ve müşterek tesisat kendi içinde farklı malzeme ve ölçü kuralları taşır. Temiz su, pis su ve yağmur suyu hatları ayrı; ısıtma gidiş ve dönüş hatları ayrı gruplanmalıdır. Havalandırmada kanal, menfez ve damper kalemleri birbirinden ayrılmalı; yangın tesisatında boru çapları, sprinkler tipleri ve yangın dolapları kendi başlığı altında toplanmalıdır.
Bu ayrım, hem cetvelin okunabilirliğini artırır hem de sonraki aşamada disiplin bazlı karşılaştırma yapmayı kolaylaştırır. Kalemleri gruplarken projedeki mahal isimlerini kullanmak, sahada kontrol eden ekiplerin işini de kolaylaştırır.
Poz numarası ve birim seçimini doğru yapın
Her kalem, tanımı net bir poz numarası ve doğru birimle eşleştirilmelidir. Boru metre, vana adet, kanal metrekare veya metre, radyatör adet ya da metre üzerinden ölçülebilir. Birimin yanlış seçilmesi, kalemin birim fiyatla çarpılması sonucu oluşan tutarı doğrudan bozar.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarıyla çalışılıyorsa poz tariflerinin güncelliği kontrol edilmeli; projeye özel imalatlar için ayrı poz tanımları oluşturulmalıdır. Böylece hem teklif veren firmalar hem de kontrol tarafı aynı dili konuşur.
Cetveli teslimden önce kontrol edin
Metraj tamamlandığında cetvel baştan sona bir kez daha okunmalıdır. Aynı hattın iki kez sayılıp sayılmadığı, şaft ve kolon geçişlerinin hesaba katılıp katılmadığı, zayiat ve fire oranlarının nasıl ele alındığı gözden geçirilmelidir. Mukayeseli keşif hazırlanıyorsa, farklı imalat alternatifleri aynı cetvelde ayrı sütunlarda gösterilmelidir.
Son adım, cetvelin keşif özetiyle tutarlılığının doğrulanmasıdır. Ara toplamlar, birim dönüşümleri ve genel toplamlar birbirini tutmuyorsa hata genellikle bu noktalarda saklıdır.
Projeleriniz için keşif ve metraj desteği almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.